عیب یابی گیربکس خودرو، گیربکس خودرو یکی از مهم ترین بخش های آن است. این قطعه حیاتی در حرکت کردن خودرو نقش اساسی دارد، سرعت موتور را تنظیم می کند و قدرت موتور را به چرخ ها انتقال می دهد.
گیربکس از قطعاتی به هم پیوسته تشکیل شده است که عملکردشان به هم وابسته است. سازوکار گیربکس طوری است که اگر هر بخش از آن خراب شود یا آسیب ببیند، کل سیستم با مشکل مواجه می شود. به همین دلیل نیاز است تا با علائم خرابی گیربکس آشنا شوید و به موقع برای رفع آن اقدام کنید.
۱۱ علامت خرابی گیربکس که باید جدی بگیرید
همانطور که گفته شد، به دلیل اهمیت و نقش گیربکس در خودرو، در ادامه مطلب می خواهیم درباره علائم خرابی گیربکس و دلایل آن صحبت کنیم. تا با توجه به این نکات بتوانید در سریع ترین زمان ممکن، وجود مشکل و اختلال در گیربکس را تشخیص دهید.
۱. اگر هنگام حرکت صدای دنگدنگ یا وزوز می شنوید
معمولا بسیاری از ما صداهای خودرو را نادیده می گیریم. درحالیکه وقتی اتومبیل صدایی تولید میکند که طبیعی نیست باید خیلی سریع آن را بررسی کنیم.
اگر از اتومبیل شما در هنگام حرکت، صدای وزوز یا دنگدنگ (کلانک) می شنوید، نشانه مشکلی در گیربکس است. این صدا را اصلا نادیده نگیرید، زیرا هرچه دیرتر اقدام کنید آسیب بیشتری به سایر اجزای آن وارد خواهد شد.
احتمال دارد این مشکل بهدلیل آسیب دیدگی چرخ دنده ها یا یاتاقان باشد. شاید هم روغن گیربکس (واسکازین) بسیار کم است که به اجزای مختلف آن نمی رسد.
۲. اگر گیربکس دیر عمل می کند
سیستم گیربکس طوری طراحی شده است که به شما اجازه میدهد دندهها را به راحتی و به سرعت تغییر دهید. بنابراین اگر حس می کنید در هنگام دنده عوض کردن، گیربکس بهخوبی واکنش نشان نمی دهد و کمی تأخیر دارد، نشانه مشکل در گیربکس است.
ممکن است این مشکل به دلیل نشت یا آلودگی روغن گیربکس، نگهداری نادرست از گیربکس یا حتی نفوذ نا خواسته آب در قطعات آن به دلیل افتادن خودرو در سیلاب باشد. اگر این مشکل رفع نشود، می تواند با گرمای بیش از حد به قطعات داخلی گیربکس آسیب برساند. بنابراین آن را سرسری نگیرید.
۳. اگر بوی سوختگی از خودرو حس می کنید
احساس بوی سوختگی از ماشین هرگز نشانه خوبی نیست. بوی سوختگی می تواند نشانه مشکلات متعددی باشد، اما به اولین چیزی که باید شک کنید گیربکس است. داغ شدن بیش از حد روغن گیربکس می تواند بوی سوختگی تولید کند.
معمولا این مشکل بهدلیل نشت روغن گیربکس یا کمشدن مقدار آن رخ می دهد. اگر روغن نشت کند یا دیر به دیر آن را عوض کنید که سطح آن زیاد پایین بیاید، نمیتواند بهخوبی اجزای گیربکس را خنک کند. به دلیل گرمای ناشی از قطعات گیربکس بوی سوختگی از روغن به مشام میرسد.
همیشه سطح و وضعیت روغن گیربکس را بررسی کنید. با این حال اگر این اتفاق افتاد، نگران نشوید؛ فقط سریع تر ماشین را نزد مکانیک ببرید.
۴. اگر از زیر ماشین مایع نشت می کند
دیدن مایع در جایی که نباید وجود داشته باشد، معمولا یکی از مشخص ترین نشانه ها است. بهترین راه برای اینکه متوجه شوید مایع از کجا نشت کرده است این است که چند تکه مقوا را زیر اتومبیلتان در جایی که آن را پارک کردهاید قرار دهید. بعد مقوا را بیرون بکشید و نشت مایعات را مشاهده کنید.
رنگ روغن گیربکس قرمز است، بنابراین اگر لک قرمز روی مقوا میبینید روغن گیربکس نشتی دارد. نشت روغن از گیربکس میتواند به آسیب دیدگی شدید چرخدنده ها منجر شود. بااینحال برخی روغنهای گیربکس هستند که قرمزرنگ نیستند. در این صورت میتوانید ماشین را به مکانیک نشان دهید تا با ابزارهای پیشرفتهتری محل نشت مایع را پیدا کند.
برخی از دلایل نشت روغن گیربکس خرابی واشرها یا مهر و موم محفظه گیربکس، آسیبدیدگی چرخدنده، آسیبدیدگی کاسه نمد یا حتی پایین آمدن سطح روغن گیربکس باشد.
۵. اگر دنده بهسختی جا میرود
این نشانه در دنده های اتوماتیک و دستی به دو صورت خودش را نشان می دهد. برای دنده های دستی، وقتی هنگام دنده عوضکردن احساس می کنید صدا می شنوید یا بهزحمت دنده جا می رود، احتمالا کلاچ فرسوده شده و باید آن را تعویض کنید. شاید هم یکی از همگام سازهای گیربکس (سنکرونها در مجموعه سنکرونایزر گیربکس) فرسوده شده یا آسیب دیده است.
اما درباره ماشین های دنده اتومات، تغییر شدید و ناگهانی دنده به دنده دیگری که نتوانید تشخیص دهید می تواند نشانه خرابی گیربکس باشد.
نشتی روغن گیربکس، خرابی تغییر دهنده دنده، کابل آن یا دریچه گیربکس، فرسودگی یا شکستن قطعات داخلی و کم یا کثیف بودن روغن گیربکس می تواند از دلایل این مشکل باشد. برای تشخیص علت درست، ماشین را به مکانیک بسپارید.
۶. اگر ماشین در حالت خلاص است ولی سروصدا میکند
صدای لرزش و ضربه لزوما نشانه هشدار یا مشکل نیست، اما اگر ماشین در حالت خلاص صدا تولید کند، معمولا نشانه مشکل در گیربکس است. گاهی میتوان صرفا با تعویض روغن گیربکس مشکل را برطرف کرد. اما اگر مشکل رفع نشد و باز هم در حالت خلاص از ماشین صدا میشنوید، باید آن را به مکانیک بسپارید.
اگر مقدار روغن گیربکس کم باشد یا چرخ دنده ها و قطعات داخلی سیستم گیربکس آسیب دیده باشند، ممکن است این صداها و لرزش را احساس کنید.
۷. اگر چراغ های چک موتور روشن می شوند
هنگامی که چراغ های هشدار در داشبورد روشن می شوند، یعنی در سیستم های زیر کاپوت مشکلی وجود دارد که نباید از آنها چشم پوشی کرد. مخصوصا اگر چراغ چک موتور روشن شود. این موضوع به موتور و اجزای آن بستگی دارد و معمولا اولین چیزی که باید بررسی کنید گیربکس است. بهاحتمال زیاد گیربکس داغ کرده است.
داغی بیش از حد گیربکس ممکن است بهدلیل معیوب بودن سنسورهای سرعت، مشکل در سلونوییدهای گیربکس یا لغزش در گیربکس باشد. ماشین را به مکانیک نشان دهید تا مشخص کند که مشکل از کجاست. در ماشینهای دنده اتومات ممکن است بتوان با بررسی کدهای کامپیوتر آن مشکل را پیدا کرد.
۸. اگر پدال کلاچ درست کار نمی کند
عیب یابی گیربکس خودرو، اگر در هنگام کلاچ گرفتن مجبور می شوید پا را زیاد بالا بیاورید یا بیش از حد پایین ببرید یا کلاچ به راحتی آزاد نمی شود، ممکن است نشان دهنده خرابی گیربکس باشد. در این صورت باید سیستم تنظیم کننده کلاچ را مجددا تنظیم کنید.
این مشکل ممکن است به دلیل تنظیم نبودن سیستم عملکرد کلاچ مانند سیم یا صفحه کلاچ رخ دهد. اگر کلاچ زیاد پایین است، ممکن است دلیلش نشتی مایع هیدرولیک یا نقص در اتصالات سیستم هیدرولیک باشد که عملکرد صحیح کلاچ به آن بستگی دارد. اگر کلاچ زیاد بالاست، ممکن است دیسک یا صفحه کلاچ فرسوده باشد و نیاز به تعویض داشته باشد.
۹. اگر ماشین لرزش دارد و دور موتور بالا می رود
اگر گاهی لرزشهایی در اتومبیل حس میکنید، دلیلش این است که اجزای داخلی سیستم گیربکس دچار ساییدگی شده است. اگر اینطور باشد، باید هر چه سریعتر به آن رسیدگی کنید وگرنه خرج زیادی روی دستتان خواهد گذاشت.
اگر قطعات داخلی سیستم گیربکس فرسوده شده باشند یا روغن گیربکس کافی نباشد، بخشهای مختلف گیربکس روی هم ساییده میشوند و اصطکاک زیادی به وجود میآید. بههمیندلیل دور موتور بالا میرود و ماشین لرزش و تکان دارد.
۱۰. اگر خودرو روی دنده است اما حرکت نمی کند (عیب یابی گیربکس خودرو)
آیا تاکنون برایتان اتفاق افتاده است که ماشین را روی دنده درایو (در ماشینهای اتومات) یا روی دنده یک قرار دادهاید اما حرکت نمیکند؟ این مشکل به خرابی گیربکس ارتباط دارد. احتمالا سطح روغن آن کاهش یافته است. این یک مشکل جدی است و باید فورا ماشین را پیش مکانیک ببرید.
اگر سطح روغن گیربکس کاهش یابد، با وجود اینکه خودرو روی دنده قرار دارد، ماشین حرکت نمی کند. دلایل کاهش سطح روغن میتواند نشت روغن، تعویض نکردن به موقع آن یا شکستن دریچه مخصوص آن باشد.
۱۱. اگر اتومبیلتان قدرت کافی ندارد
اگر موتور خودرویتان بهدرستی کار میکند اما ماشین قدرت کافی ندارد، از علائم خرابی گیربکس است. در این صورت باید آن را به مکانیک نشان دهید.
این مشکل ممکن است بهدلیل ازکارافتادن قطعات داخلی سیستم یا نشتی روغن گیربکس باشد. دلیل دیگر ممکن است داغشدن بیشازحد گیربکس باشد. وقتی گیربکس داغ میکند، یعنی روغن به قسمت های داخلی آن نمیرسد. این امر باعث می شود گیربکس آسیب ببیند.
گیربکس قلب خودروی شماست. معمولا یک خرابی جزئی در یکی از اجزای آن میتواند کل سیستم را درگیر کند و به سایر اجزای آن آسیب جدی وارد کند. این کار باعث می شود هزینه های زیادی را متحمل شوید. برای جلوگیری از این مشکل، به محض مشاهده علائم خرابی گیربکس برای رفع آن اقدام کنید.